# IP adresleri, ek IPv4, sunucu adı (hostname) ve DNS çözümleyici ayarları

https://www.hostimor.com/bilgi-bankasi/makale/ip-adresi-ek-ipv4-hostname-dns-ayarlari

Hostimor VDS ve VPS sunucularında IPv4 adresleri, ek IP'ler, sunucu adı ve DNS çözümleyicileri müşteri panelinden yönetilir. Bu rehberde her ayarın panelde nerede olduğunu, değişikliği sunucu içinden nasıl doğrulayacağınızı ve en sık yapılan hataları nasıl gidereceğinizi bulacaksınız.

## Sunucunuzun IP adresi nasıl atanır?

Her VDS ve VPS sunucusunda 1 Gbit port ve paylaşımsız (dedicated) bir IPv4 adresi bulunur. Bu ana adres, Hostimor'un IP havuzundan sunucunuza statik (sabit) olarak atanır ve müşteri panelindeki hizmet sayfanızda, **Bağlantı Bilgileri** kartının IP Adresi satırında görünür. Ağ ayarları kurulum sırasında otomatik yapılır; DHCP (otomatik adres alma) kullanılamaz.

Sunuculara IPv6 adresi verilmez; bağlantı yalnız IPv4 üzerinden çalışır. Bu nedenle alan adınızın DNS bölgesinde bu sunucuyu gösteren bir AAAA kaydı yayımlamayın. Hatalı bir AAAA kaydı, IPv6 kullanan ziyaretçilerin ve Let's Encrypt gibi doğrulama servislerinin sunucunuz yerine başka bir adrese yönelmesine yol açar.

Mevcut adresi, varsayılan ağ geçidini (gateway) ve giden trafiğin kaynak adresini sunucu içinden aşağıdaki komutlarla görebilirsiniz. Bu rehberdeki komutları root olarak ya da `sudo` ile çalıştırın.

```
# Arayüzlerdeki IPv4 adresleri
ip -4 addr show
# Varsayılan ağ geçidi ve yönlendirme tablosu
ip -4 route
# Dışarıya giden trafiğin kaynak adresi ("src" alanı)
ip route get 1.1.1.1
```

Son komutun çıktısındaki `src` değeri, sunucunun dışarıya hangi adresle bağlandığını gösterir. Normalde bu değer ana IP adresinizdir.

### Ağ ayarlarını elle değiştirmeyin

IP adresi, ağ maskesi, ağ geçidi ve DNS bilgileri panelin otomasyonu tarafından işletim sistemine yazılır. Bu dosyaları elle düzenlemek, adresi yanlış yazmak ya da arayüzü DHCP'ye almak sunucunun ağ bağlantısını anında keser; SSH veya RDP oturumunuz kopar ve sunucuya ağ üzerinden ulaşamazsınız. Ağ yapılandırmasının tutulduğu yer dağıtıma ve şablona göre değişir. Aşağıdaki konumlara yalnız incelemek için bakın:

- **Ubuntu:** Netplan dosyaları, `/etc/netplan/*.yaml`.
- **Debian:** `/etc/network/interfaces` ve `/etc/network/interfaces.d/`; bazı kurulumlarda Netplan.
- **AlmaLinux:** NetworkManager bağlantı dosyaları, `/etc/NetworkManager/system-connections/`; özet için `nmcli connection show`.

> ****Dikkat****
> 
> Ağ ayarları bozulduysa paneldeki **VNC Konsol** ile sunucunun ekranına ağdan bağımsız olarak bağlanın, gerekirse elle yaptığınız değişikliği geri alın ve ardından **Ağ Yapılandırması** aracıyla panelin ayarlarını yeniden uygulayın. Size atanmamış bir adresi asla elle eklemeyin; aynı ağdaki başka bir sunucuyla adres çakışmasına yol açar.

## Ek IP adresleri ekleme ve kaldırma

IP hakkınız, paketinizle gelen adres sayısı ile varsa satın aldığınız ek IPv4 hizmetinin toplamıdır. **Ek IP Adresleri** aracı, bu hak kadar adresi sunucunuza eklemenizi ya da kaldırmanızı sağlar. Ana IP adresi bu araçtan kaldırılamaz. IP hakkınız dolduysa paketinizi yükseltebilir ya da paketiniz destekliyorsa ek IPv4 hizmeti sipariş edebilirsiniz; seçenekler için [kaynak yükseltme rehberine](https://www.hostimor.com/bilgi-bankasi/makale/kaynak-yukseltme-cpu-ram-disk) bakın.

1. Müşteri panelinde sunucu hizmetinizi açın ve **Ek IP Adresleri** aracına gidin.
2. Sunucunun çalıştığından emin olun. Adres, sunucu açık ve VMware Tools çalışırken işletim sistemine otomatik yazılır; sunucu kapalıyken kaydedilen değişiklik, sunucu açılıp Tools çalıştığında uygulanır.
3. Adresi ekleyin ve işlemin tamamlanmasını bekleyin. Eklenen adresler **Bağlantı Bilgileri** kartındaki Ek IP'ler satırında da listelenir.
4. Adresin işletim sisteminde göründüğünü aşağıdaki komutlarla doğrulayın.
5. Adresi kullanacak servisleri (web sunucusu, e-posta sunucusu) yapılandırın ve güvenlik duvarı kurallarınızı gözden geçirin.

### Linux'ta doğrulama ve belirli bir IP'den çıkış

Ek adres, genellikle ana adresle aynı ağ arayüzünde ikinci bir `inet` satırı olarak görünür. Linux'ta giden bağlantılar varsayılan olarak ana IP'den çıkar ve çoğu senaryoda ek adresi yalnız gelen bağlantılar için kullanmak yeterlidir. Bir uygulamanın dışarıya ek adresle bağlanması gerekiyorsa yönlendirme tablosunu değiştirmek yerine uygulamanın kendi bağlama (bind) ayarını kullanın.

```
# Ek adres arayüzde görünüyor mu?
ip -4 addr show | grep 203.0.113.11
# Bu adresten çıkış için yönlendirme kararı
ip route get 1.1.1.1 from 203.0.113.11
# Tek bir isteği ek adresle göndermek
curl --interface 203.0.113.11 -sI https://example.com | head -n 1
# Postfix'in dışarıya ek adresle bağlanması
postconf -e 'smtp_bind_address = 203.0.113.11'
systemctl reload postfix
```

Gelen trafikte ise servisin hangi adresi dinlediği belirleyicidir. Örneğin Nginx'te bir siteyi yalnız ek adresten yayımlamak için `listen` yönergesine adresi yazın. HTTPS için aynı adresi 443 numaralı portla ve sertifika ayarlarıyla birlikte kullanırsınız.

```
server {
    # Bu site yalnız ek IP adresinden yanıt verir
    listen 203.0.113.11:80;
    server_name magaza.alanadi.com;
    root /var/www/magaza.alanadi.com/public;
}
```

Değişiklikten sonra yapılandırmayı `nginx -t` ile test edin ve `systemctl reload nginx` ile yeniden yükleyin. Hangi servisin hangi adres ve portu dinlediğini `ss -tlnp` ile görebilirsiniz.

### Windows'ta doğrulama ve SkipAsSource

Windows sunucularda ek IP'ler SkipAsSource seçeneğiyle eklenir. Bu seçenek adresin giden bağlantılarda kaynak olarak seçilmesini engeller: sunucu dışarıya ana IP'den bağlanır, ek adresler ise gelen bağlantıları (örneğin IIS site bağlamalarını) karşılar. Panelin uyguladığı bu ayarı değiştirmeyin; bir uygulamanın ek adresten çıkması gerekiyorsa uygulamanın bağlama ayarını kullanın.

```
# IPv4 adresleri ve SkipAsSource durumu
Get-NetIPAddress -AddressFamily IPv4 | Format-Table IPAddress, PrefixLength, InterfaceAlias, SkipAsSource
# Ayrıntılı ağ bilgisi (adresler, ağ geçidi, DNS)
ipconfig /all
# Dışarıya giden trafiğin kullanacağı kaynak adres
Find-NetRoute -RemoteIPAddress 1.1.1.1 | Select-Object -First 1 IPAddress, InterfaceAlias
```

Çıktıda ana IP adresinin SkipAsSource değeri False, ek adreslerinki True olmalıdır.

## Sunucu adı (hostname) ayarlama

Sunucu adı (hostname), sunucunun kendini tanıttığı addır; e-posta sunucuları, kontrol panelleri ve günlük kayıtları bu adı kullanır. Adı **Sunucu Adı Değiştir** aracından ayarlayın. Araç yalnız küçük harf, rakam, tire ve nokta kabul eder. Tek kelimelik bir ad yerine tam nitelikli alan adı (FQDN) kullanmanızı öneririz, örneğin `sunucu1.alanadi.com`. Windows sunucularda bu işlem bilgisayar adını değiştirir ve sunucu yeniden başlar; işlemi yoğun olmayan bir saate planlayın.

FQDN'in gerçekten çalışması için alan adınızın DNS yönetiminde bu ad için sunucunun ana IP adresini gösteren bir A kaydı oluşturun. Kayıt türleri için [DNS kayıtları rehberine](https://www.hostimor.com/dns-kayitlari-a-aaaa-cname-mx-txt-ns), değişikliğin herkese ulaşma süresi için [DNS yayılması ve TTL sayfasına](https://www.hostimor.com/dns-yayilmasi-ttl-ve-tasima-kontrolu) bakabilirsiniz. Ardından adı sunucu içinden doğrulayın:

```
# Sistemin gördüğü ad ve ayrıntılar
hostnamectl
# Kısa ad ve tam nitelikli ad
hostname -s
hostname -f
# Adın /etc/hosts kaydı
grep -i sunucu1 /etc/hosts
# A kaydı ana IP'yi gösteriyor mu?
dig +short sunucu1.alanadi.com A
```

`hostname -f` tam adı yerine kısa adı döndürüyorsa ya da hata veriyorsa `/etc/hosts` dosyasında ad için bir satır olmayabilir. Debian ve Ubuntu'da gelenek, adı `127.0.1.1` adresine bağlamaktır. E-posta sunucusu ya da kontrol paneli kuracaksanız adı ana IP adresine bağlamak daha uygundur. Satırda önce FQDN, sonra kısa ad yazılır:

```
203.0.113.10   sunucu1.alanadi.com   sunucu1
```

Adı sunucu içinden `hostnamectl set-hostname` ile değiştirirseniz panel kaydı eski adla kalabilir; bu yüzden değişikliği panelden yapmak daha tutarlıdır. Sunucuda cloud-init kuruluysa ve ad her yeniden başlatmada eski haline dönüyorsa `/etc/cloud/cloud.cfg` dosyasındaki `preserve_hostname` ayarını kontrol edin.

## DNS çözümleyici ayarları

DNS çözümleyicileri (resolver), sunucunun alan adlarını IP adresine çevirmek için sorguladığı sunuculardır. Paket depoları, API çağrıları ve e-posta gönderimi bu sorgulara bağlıdır. Çözümleyicileri **Ağ Yapılandırması** aracından ayarlayın. Araç yalnız IPv4 adres kabul eder; 1.1.1.1 (Cloudflare), 8.8.8.8 (Google) ve 9.9.9.9 (Quad9) yaygın genel çözümleyicilerdir. Kaydettiğinizde araç, DNS ayarlarıyla birlikte ağ ayarlarını da yeniden uygular. `/etc/resolv.conf` dosyasını elle düzenlemeyin; dosya sistem servisleri ya da panel tarafından yeniden yazılabilir.

Etkin çözümleyicileri görme yöntemi dağıtıma göre değişir:

- **Ubuntu:** systemd-resolved kullanılır. `/etc/resolv.conf` içinde yalnız yerel ara sunucu (stub) `127.0.0.53` görünür; gerçek çözümleyicileri `resolvectl status` ya da `resolvectl dns` gösterir.
- **Debian 12 ve 13:** Varsayılan kurulumda genellikle systemd-resolved bulunmaz; çözümleyiciler doğrudan `/etc/resolv.conf` içindeki `nameserver` satırlarında listelenir.
- **AlmaLinux 9:** `/etc/resolv.conf` dosyasını NetworkManager üretir; arayüze atanmış çözümleyicileri `nmcli dev show | grep -i dns` ile görebilirsiniz.

```
# Gerekirse dig aracını kurun
apt install bind9-dnsutils     # Debian / Ubuntu
dnf install bind-utils         # AlmaLinux
# Sistem çözümleyicisiyle sorgu
dig +short alanadi.com A
getent hosts alanadi.com
# Belirli bir çözümleyiciye doğrudan sorgu
dig @1.1.1.1 +short alanadi.com A
# Etkin çözümleyiciler: Ubuntu / AlmaLinux / Debian
resolvectl status
nmcli dev show | grep -i dns
cat /etc/resolv.conf
```

Sistem çözümleyicisiyle yapılan sorgu başarısız olurken `dig @1.1.1.1` yanıt veriyorsa sorun sunucudaki çözümleyici ayarındadır; **Ağ Yapılandırması** ile çözümleyicileri yeniden uygulayın. İki sorgu da başarısızsa giden 53 numaralı UDP ve TCP portunu engelleyen bir güvenlik duvarı kuralı olup olmadığını kontrol edin. Windows'ta aynı testi `nslookup alanadi.com` ve `Resolve-DnsName alanadi.com` komutlarıyla yapabilirsiniz.

## Ters DNS (PTR) kaydı

Ters DNS (reverse DNS) ya da PTR kaydı, bir IP adresinin hangi ada karşılık geldiğini söyler. Web siteleri için çoğu zaman gerekmez; ancak sunucunuzdan doğrudan e-posta gönderecekseniz alıcı sunucuların çoğu bu kaydı denetler. PTR kaydı panelden ayarlanmaz: ihtiyacınızı IP adresi ve istediğiniz adla birlikte destek talebiyle iletin. Uygulanabilirliği IP bloğuna göre değerlendirilir. Talebinize hangi bilgileri eklemeniz gerektiğini [destek talebi rehberinde](https://www.hostimor.com/bilgi-bankasi/makale/destek-talebinde-hangi-bilgileri-paylasmalisiniz) bulabilirsiniz.

Talepten önce adın A kaydının aynı IP adresini gösterdiğinden emin olun. İleri ve ters kaydın birbirini doğrulaması (forward-confirmed reverse DNS) e-posta teslimi için önemlidir. E-posta sunucusunda HELO/EHLO adı, sunucu adı ve PTR kaydı aynı FQDN olmalıdır. SPF, DKIM ve DMARC kayıtları için [kurumsal e-posta rehberimize](https://www.hostimor.com/kurumsal-e-posta-spf-dkim-dmarc) bakın.

```
# IP adresinin PTR kaydı
dig -x 203.0.113.10 +short
# Adın A kaydı aynı IP'yi göstermeli
dig +short sunucu1.alanadi.com A
# Postfix'in kendini tanıttığı ad
postconf myhostname
```

## Sorun giderme: VMware Tools ve işlem günlüğü

IP, sunucu adı ve DNS işlemlerinin tamamı sunucunun içinde VMware Tools (Linux'ta open-vm-tools) aracılığıyla uygulanır; bu servis çalışmıyorsa panelde kaydettiğiniz değişiklik sunucuya yazılamaz. Aşağıdaki tablo her iş için panel aracını ve doğrulama yolunu özetler.

| İş | Panel aracı | Sunucu içinden doğrulama |
| --- | --- | --- |
| Ek IP ekleme veya kaldırma | **Ek IP Adresleri** | `ip -4 addr show`, Windows'ta `Get-NetIPAddress` |
| Sunucu adını değiştirme | **Sunucu Adı Değiştir** | `hostnamectl`, `hostname -f` |
| DNS çözümleyicilerini ayarlama | **Ağ Yapılandırması** | `resolvectl status` ya da `cat /etc/resolv.conf` |
| Bozulan ağ ayarını onarma | **VNC Konsol** ve **Ağ Yapılandırması** | `ip -4 route`, `ping -c 3 1.1.1.1` |
| Ters DNS (PTR) kaydı | Destek talebi | `dig -x 203.0.113.10 +short` |
| Yapılan işlemleri izleme | **Etkinlik Günlüğü** | `/var/log/wisecp-task.log` |

Panel işlemleri sunucu içinde bir günlüğe yazılır: Linux'ta `/var/log/wisecp-task.log`, Windows'ta `C:\Windows\Temp\wisecp-task.log`. Bir işlem beklendiği gibi sonuçlanmadıysa önce servisin durumuna, sonra bu günlüğe bakın:

```
# open-vm-tools servisi çalışıyor mu?
systemctl status open-vm-tools   # Debian / Ubuntu
systemctl status vmtoolsd        # AlmaLinux
# Panel işlemlerinin sunucu içi günlüğü
tail -n 50 /var/log/wisecp-task.log
```

```
# VMware Tools hizmeti çalışıyor mu?
Get-Service VMTools
# Panel işlemlerinin sunucu içi günlüğü
Get-Content C:\Windows\Temp\wisecp-task.log -Tail 50
```

> ****Bilgi****
> 
> open-vm-tools paketini kaldırmayın ve servisi durdurmayın. Ek IP ekleme, sunucu adı değiştirme, DNS ayarı, parola sıfırlama ve güvenli kapatma gibi panel işlemleri bu servise ihtiyaç duyar.

- **Ek IP panelde listeleniyor ama sunucuda görünmüyor:** Sunucunun açık olduğunu ve VMware Tools'un çalıştığını kontrol edin. Değişiklik, Tools çalışmaya başladığında uygulanır; ayrıntı işlem günlüğündedir.
- **"Temporary failure in name resolution" hatası:** Çözümleyici ayarını kontrol edin, `dig @1.1.1.1` ile karşılaştırın ve gerekirse çözümleyicileri panelden yeniden uygulayın.
- **Panel işlemi hata verdi:** **Etkinlik Günlüğü** ile işlem günlüğünün ilgili satırlarını destek talebinize ekleyin. Parola ya da tek kullanımlık kod paylaşmayın.

## Sık sorulan sorular

### Sunucuma IPv6 adresi tanımlayabilir miyim?

Hayır. Sunucular yalnız IPv4 ile çalışır ve IPv6 adresi verilmez. Alan adınızda bu sunucuyu gösteren bir AAAA kaydı yayımlamayın; yalnız A kaydı kullanın.

### Ana IP adresimi kaldırabilir ya da değiştirebilir miyim?

Ana IP adresi **Ek IP Adresleri** aracından kaldırılamaz. Adresle ilgili farklı bir ihtiyacınız varsa destek talebiyle iletin.

## İlgili yazılar

- [VNC Konsol ile SSH veya RDP olmadan sunucunuza erişin](https://www.hostimor.com/bilgi-bankasi/makale/vnc-konsol-ile-sunucuya-erisim)
- [Yeni VDS veya VPS sunucunuzda ilk 30 dakika: kurulum sonrası kontrol listesi](https://www.hostimor.com/bilgi-bankasi/makale/yeni-sunucuda-ilk-30-dakika-kontrol-listesi)
- [CPU, RAM veya disk yükseltmesinden sonra sunucuda neler değişir?](https://www.hostimor.com/bilgi-bankasi/makale/kaynak-yukseltme-cpu-ram-disk)
- [UFW ve firewalld ile Linux güvenlik duvarı kurulumu](https://www.hostimor.com/bilgi-bankasi/makale/ufw-firewalld-linux-guvenlik-duvari)
- [Let's Encrypt (Certbot) ile ücretsiz SSL sertifikası kurma ve otomatik yenileme](https://www.hostimor.com/bilgi-bankasi/makale/lets-encrypt-certbot-ucretsiz-ssl)
