Ana içeriğe geç
İşiniz için güçlü bir dijital temel.

Bilgi Bankası

Hosting, alan adı ve sanal sunucu hizmetlerinizi daha kolay anlamanız için pratik rehberler.

Fail2ban ile SSH ve web servislerine yönelik kaba kuvvet saldırılarını engelleme

Sunucu Güvenliği 9 görüntülenme Markdown

Fail2ban, sunucu günlüklerini izleyerek kısa sürede çok sayıda başarısız giriş denemesi yapan IP adreslerini güvenlik duvarında geçici olarak engeller. Bu rehberde Fail2ban'ı Ubuntu, Debian ve AlmaLinux'ta kuracak, SSH ve Nginx için doğru jail'leri tanımlayacak, Debian 12 ve sonrasındaki günlük tuzağından kaçınacak ve yasakları güvenle yöneteceksiniz.

Fail2ban nasıl çalışır, neyi korumaz?

Fail2ban üç parçadan oluşur. Filtre (filter), günlükteki başarısız deneme satırlarını düzenli ifadelerle tanır. Hapis (jail) tanımı, bir filtreyi belirli bir servis, port ve günlük kaynağıyla eşleştirir; bu rehberde Fail2ban'daki adıyla jail diyeceğiz. Eylem (action) ise eşik aşıldığında güvenlik duvarına engelleme kuralı ekler. Bir IP adresi findtime süresi içinde maxretry kadar başarısız denemeye ulaşırsa bantime süresince engellenir; süre dolunca kural kendiliğinden kaldırılır.

Fail2ban tek başına bir güvenlik çözümü değil, tamamlayıcı bir katmandır. Binlerce farklı adresten az sayıda deneme yapan dağıtık saldırılarda her IP eşiğin altında kalır ve yasaklanmaz. Asıl koruma, SSH'de parolayla girişi kapatıp yalnız anahtar kullanmak ve gereksiz portları güvenlik duvarıyla kapatmaktır. Fail2ban bunların üzerine günlük gürültüsünü ve deneme trafiğinin harcadığı kaynağı azaltır.

Bilgi

Linux şablonlarında sunucu teslim edildiğinde root kullanıcısının parolayla SSH girişi açıktır. Fail2ban bu riski azaltır ama ortadan kaldırmaz; anahtarla girişi etkinleştirip parola girişini kapatmayı öncelikli iş olarak yapın.

Kurulum: Ubuntu, Debian ve AlmaLinux

Ubuntu ve Debian'da Fail2ban resmi depolardadır. Bu dağıtımların paketi, /etc/fail2ban/jail.d/defaults-debian.conf dosyasıyla sshd jail'ini kurulumla birlikte etkinleştirir.

Bash
# Ubuntu / Debian
sudo apt update
sudo apt install fail2ban
sudo systemctl enable --now fail2ban
sudo systemctl status fail2ban --no-pager

AlmaLinux 9'da Fail2ban temel depolarda bulunmaz; EPEL (Extra Packages for Enterprise Linux) deposundan kurulur. EPEL'deki paket, yasakları firewalld'ye yazan fail2ban-firewalld bileşenini de getirir ve bunu /etc/fail2ban/jail.d/00-firewalld.conf dosyasıyla varsayılan yapar. AlmaLinux'ta jail'ler kapalı gelir; sshd jail'ini bir sonraki adımda siz açacaksınız.

Bash
# AlmaLinux 9: Fail2ban EPEL deposundan gelir
sudo dnf install epel-release
sudo dnf install fail2ban
sudo systemctl enable --now fail2ban

Kurulumdan sonra servisin active (running) durumda olduğunu kontrol edin. Servis hemen hata veriyorsa büyük olasılıkla aşağıda anlatılan günlük kaynağı sorunuyla karşılaşmışsınızdır.

jail.local ile temel yapılandırma

/etc/fail2ban/jail.conf dosyasını düzenlemeyin; paket güncellemelerinde değişebilir ve ayarlarınızın nereden geldiğini izlemek zorlaşır. Fail2ban yapılandırmayı şu sırayla okur: jail.conf, jail.d/*.conf, jail.local ve jail.d/*.local. Sonra okunan değer öncekinin yerine geçer; bu sayede jail.local dosyasındaki ayarlar dağıtımın varsayılan dosyalarından üstün gelir. Aşağıdaki örnek, UFW kullanan bir Ubuntu veya Debian sunucusu içindir:

INI
# /etc/fail2ban/jail.local
[DEFAULT]
# Yasak süresi, sayım penceresi ve deneme hakkı
bantime  = 1h
findtime = 10m
maxretry = 5
# Aynı IP tekrar yasaklandıkça süre uzar (en çok 1 hafta)
bantime.increment = true
bantime.maxtime   = 1w
# Hiç yasaklanmayacak adresler: yerel adresler ve sabit ofis IP'niz
ignoreip = 127.0.0.1/8 ::1 198.51.100.25
# Yalnız UFW kullanan Ubuntu/Debian için; AlmaLinux'ta bu iki satırı yazmayın
banaction = ufw
banaction_allports = ufw

[sshd]
enabled = true
# SSH portunu değiştirdiyseniz: port = 2222
port    = ssh
backend = systemd

Bu değerler başlangıç için makuldür; yalnız anahtarla girilen bir sunucuda maxretry değerini 3'e indirebilirsiniz. ignoreip satırına yalnız size ait ve değişmeyen (statik) bir IP adresi yazın. Ev ya da mobil bağlantınızın adresi değişiyorsa onu eklemek yerine, yanlışlıkla yasaklandığınızda aşağıdaki kurtarma yolunu kullanın. Bütün bir operatör bloğunu muaf tutmak, o bloktaki saldırganları da muaf tutmak demektir.

AlmaLinux'ta banaction satırlarını yazmayın; 00-firewalld.conf dosyasındaki firewalld eylemi zaten doğru seçimdir. SSH portunu değiştirdiyseniz port değerini yeni portla güncelleyin; aksi takdirde porta göre çalışan eylemler yalnız 22. portu engeller. Değişiklikten sonra yapılandırmayı test edip servisi yeniden başlatın:

Bash
# Yapılandırmayı test edin, sonra servisi yeniden başlatın
sudo fail2ban-client -t
sudo systemctl restart fail2ban
sudo fail2ban-client status
sudo fail2ban-client status sshd

Debian 12 ve sonrası: auth.log yoksa backend = systemd

Debian 12 ile birlikte rsyslog varsayılan kurulumdan çıkarıldı; sistem iletileri yalnızca systemd günlüğünde (journal) tutulur ve /var/log/auth.log dosyası oluşmaz. Debian 13'te de bu dosya varsayılan olarak bulunmaz. Debian 12'de sshd jail'i dosya tabanlı arka uçla (backend) bu dosyayı aradığından servis Have not found any log file for sshd jail hatasıyla başlamaz. Çözüm, sshd jail'inde backend = systemd kullanmaktır; Fail2ban bu durumda SSH iletilerini doğrudan journal'dan okur. Paketin varsayılanına güvenmek yerine bu satırı jail.local içinde açıkça yazın.

Ubuntu sunucularda genellikle rsyslog kuruludur ve auth.log bulunur; AlmaLinux'ta aynı iletiler /var/log/secure dosyasına yazılır. systemd arka ucu bu sistemlerde de sorunsuz çalıştığı için ayarı tüm dağıtımlarda aynı tutabilirsiniz. Bunun için Python'un systemd modülü gerekir; Ubuntu ve Debian'da çoğu zaman Fail2ban ile birlikte gelir, gelmediyse kurun:

Bash
# Hangi kimlik doğrulama günlüğü var? (Debian 12 ve sonrasında genellikle hiçbiri)
ls -l /var/log/auth.log /var/log/secure
# backend = systemd için Python modülü kurulu mu?
python3 -c "import systemd.journal" && echo OK
sudo apt install python3-systemd      # Ubuntu / Debian
sudo dnf install python3-systemd      # AlmaLinux
# Filtre journal'daki SSH iletilerini yakalıyor mu?
sudo fail2ban-regex systemd-journal sshd
Dikkat

backend = systemd satırını [DEFAULT] bölümüne yazmayın. Bu ayar tüm jail'lere geçer; Nginx ve recidive gibi dosya okuyan jail'ler logpath değerini yok sayıp journal'a bakar ve hiçbir şey yakalamaz. Ayarı yine de DEFAULT bölümünde tutacaksanız dosya okuyan her jail'e backend = auto ekleyin.

OpenSSH 9.8 ve sonrasını kullanan yeni dağıtım sürümlerinde kimlik doğrulama iletileri sshd-session adlı süreçten gelir. fail2ban-client status sshd çıktısındaki Total failed sayacı hatalı girişlere rağmen artmıyorsa Fail2ban paketini güncelleyin ve yukarıdaki fail2ban-regex komutuyla filtrenin iletileri yakaladığını doğrulayın.

Yasaklar hangi güvenlik duvarına yazılır?

Yasak eylemi (banaction), sunucuda gerçekten kullandığınız güvenlik duvarıyla uyumlu olmalıdır. Uyumsuz bir eylemde yasak günlükte görünür ama trafik engellenmez; Fail2ban sorunlarının en sinsisi budur.

  • Ubuntu veya Debian ve UFW: banaction = ufw kullanın. UFW eylemi, yasaklanan IP'nin tüm portlara erişimini keser. UFW'nin etkin olduğunu ufw status ile doğrulayın; kapalı bir UFW'ye eklenen kural işe yaramaz.
  • AlmaLinux ve firewalld: EPEL paketinin seçtiği firewallcmd-rich-rules eylemi kalabilir. Çok sayıda yasaklı IP bekliyorsanız ipset tabanlı firewallcmd-ipset daha verimlidir. firewalld durmuşsa eylemler hata verir; servisi systemctl enable --now firewalld ile açık tutun.
  • UFW kullanmayan Debian (yalnız nftables): banaction = nftables-multiport ve banaction_allports = nftables-allports uygundur.

Hangi eylemin etkin olduğunu tahmin etmeyin, doğrulayın. Belgeleme amacıyla ayrılmış bir adresi (192.0.2.50) elle yasaklayıp kuralın güvenlik duvarında belirdiğini görün, ardından yasağı kaldırın:

Bash
# sshd jail'inde etkin olan eylem
sudo fail2ban-client get sshd actions
# Belgeleme adresini elle yasaklayın ve kuralı arayın
sudo fail2ban-client set sshd banip 192.0.2.50
sudo ufw status numbered | grep 192.0.2.50             # UFW
sudo firewall-cmd --list-rich-rules | grep 192.0.2.50  # firewalld
sudo nft list ruleset | grep 192.0.2.50                # nftables
# Testi bitirin
sudo fail2ban-client set sshd unbanip 192.0.2.50

Nginx jail'leri ve tekrarlayanlar için recidive

Web tarafındaki hazır filtreler, Nginx'in hata günlüğündeki belirli olayları yakalar. nginx-http-auth, auth_basic ile korunan bir dizindeki (ör. bir yönetim arayüzü) başarısız parola denemelerini; nginx-botsearch ise var olmayan yönetim ve betik yollarını tarayan botları yakalar. recidive jail'i de Fail2ban'ın kendi günlüğünü okur ve bir gün içinde defalarca yasaklanan bir IP'yi tüm portlarda bir hafta engeller.

INI
# /etc/fail2ban/jail.local dosyasının sonuna ekleyin
[nginx-http-auth]
enabled = true
port    = http,https
logpath = /var/log/nginx/error.log

[nginx-botsearch]
enabled = true
port    = http,https

[recidive]
enabled   = true
logpath   = /var/log/fail2ban.log
banaction = %(banaction_allports)s
bantime   = 1w
findtime  = 1d

Varsayılan günlük yolları dağıtımın paths-*.conf dosyalarından gelir; Nginx için bu genellikle /var/log/nginx/*error.log desenidir. Siteleriniz kendi günlük dosyalarına yazıyorsa logpath satırını o dosyaya göre düzeltin. Bir jail'i etkinleştirmeden önce filtrenin gerçek günlüğünüzde eşleşme bulduğunu fail2ban-regex ile test edin:

Bash
# Filtreler gerçek günlüğünüzde eşleşme buluyor mu?
sudo fail2ban-regex /var/log/nginx/error.log nginx-http-auth
sudo fail2ban-regex /var/log/nginx/error.log nginx-botsearch
# recidive'ın okuduğu günlük hedefi
sudo fail2ban-client get logtarget

Nginx kurulu değilken ya da günlük dosyası yokken Nginx jail'lerini açarsanız Fail2ban o jail'i başlatamaz ve servis hata verebilir. WordPress gibi uygulamalarda başarısız giriş çoğu zaman HTTP 200 yanıtıyla döner; bu yüzden hazır Nginx filtreleri bu denemeleri yakalamaz. Uygulama düzeyindeki önlemler için WordPress güvenliği rehberimize, Nginx kurulumunun kendisi için LEMP kurulum rehberine bakabilirsiniz.

Yönetim, doğrulama ve sık hatalar

Günlük işler için fail2ban-client yeterlidir. Yapılandırmayı değiştirdikten sonra servisi yeniden başlatmak yerine reload komutunu kullanabilirsiniz. Fail2ban kendi işlemlerini /var/log/fail2ban.log dosyasına yazar.

Bash
# Tüm jail'ler ve sshd ayrıntısı (yasaklı IP listesi dahil)
sudo fail2ban-client status
sudo fail2ban-client status sshd
# Bir IP'yi tek jail'den ya da tüm jail'lerden kaldırma
sudo fail2ban-client set sshd unbanip 198.51.100.25
sudo fail2ban-client unban 198.51.100.25
# Yapılandırmayı servisi durdurmadan yeniden yükleme
sudo fail2ban-client reload
# Son yasaklama ve kaldırma kayıtları
sudo grep -E " (Ban|Unban) " /var/log/fail2ban.log | tail -n 20

Kendinizi yasakladıysanız

SSH bağlantınız aniden zaman aşımına uğruyor ya da reddediliyorsa önce başka bir ağdan (ör. telefonunuzun mobil verisi) bağlanmayı deneyin. Bu da mümkün değilse müşteri panelindeki VNC Konsol aracıyla sunucunun ekranına tarayıcıdan ulaşın; konsol, sunucunun ağ bağlantısından bağımsız çalışır. Root olarak giriş yapıp fail2ban-client unban komutuyla kendi IP'nizi kaldırın ve adresiniz sabitse ignoreip satırına ekleyin. Konsolun kullanımı için VNC Konsol rehberine bakın.

İpucu

Yapılandırmayı değiştirirken açık SSH oturumunuzu kapatmayın. Yeni bir terminalden bağlanabildiğinizi ve fail2ban-client status sshd çıktısının beklediğiniz gibi olduğunu doğruladıktan sonra eski oturumu kapatın.

En sık karşılaşılan hatalar ve çözümleri:

BelirtiOlası nedenÇözüm
Have not found any log file for sshd jailauth.log yok (Debian 12 ve sonrası)sshd bölümüne backend = systemd yazın; python3-systemd kurulu olsun
No module named 'asynchat' (Ubuntu 24.04)Python 3.12 ile uyumsuz eski paket sürümüsudo apt update && sudo apt install --only-upgrade fail2ban
Yasak günlükte var ama saldırgan bağlanmayı sürdürüyorEylem kullanılmayan bir güvenlik duvarına yazıyor, UFW kapalı ya da hedef bir Docker portufail2ban-client get sshd actions ile eylemi, ardından güvenlik duvarı durumunu ve Docker yayımlarını kontrol edin
Total failed sayacı hiç artmıyorFiltre iletileri yakalamıyor (yanlış backend, günlük yolu ya da süreç adı)fail2ban-regex ile test edin; backend ayarını ve paket sürümünü kontrol edin
Nginx jail'i açıldıktan sonra servis başlamıyorGünlük dosyası yok ya da yol yanlışJail'i kapatın veya logpath değerini düzeltin; fail2ban-client -t ile test edin

Sık sorulan sorular

Parola girişini kapattım; Fail2ban'a yine de ihtiyacım var mı?

Zorunlu değildir ama yararlıdır. Anahtarla girişte parola denemeleri başarıya ulaşamaz; yine de botlar bağlanmayı sürdürür, günlükleri doldurur ve bir miktar işlemci harcar. Fail2ban bu gürültüyü azaltır ve aynı sunucudaki web servisleri için de koruma sağlar. Yalnız anahtarla girilen sunucularda sshd bölümüne eklenen mode = aggressive ayarı, kimlik doğrulama öncesinde kopan bağlantıları da sayarak botları daha erken yakalar.

Sunucuyu yeniden başlatınca yasaklar kaybolur mu?

Hayır. Fail2ban yasakları /var/lib/fail2ban/fail2ban.sqlite3 veritabanında tutar ve servis yeniden başladığında süresi dolmamış yasakları güvenlik duvarına geri yazar. Günlükte bu işlem Restore Ban satırlarıyla görünür.

Kalıcı yasak (bantime = -1) kullanmalı mıyım?

Önermiyoruz. Saldırı trafiğinin önemli bir kısmı adresi sık değişen ağlardan gelir; kalıcı yasaklar zamanla binlerce kurala dönüşür ve aynı adresi sonradan alan meşru kullanıcıları da engeller. Artan süre ile recidive jail'i birlikte, tekrar eden saldırganları kalıcı yasağa gerek kalmadan uzun süre dışarıda tutar.

Fail2ban Docker konteynerlerimi de korur mu?

Varsayılan yapılandırmayla hayır. Günlükler konteynerin içinde kalır; Docker'ın yayımladığı portlara gelen trafik de ana makinenin giriş (INPUT) zincirinden değil, yönlendirme (FORWARD) zincirinden geçtiği için ana makineye yazılan yasakları atlar. Servisi yalnız 127.0.0.1 üzerinde yayımlayıp önüne ana makinedeki Nginx'i ters vekil (reverse proxy) olarak koyarsanız Fail2ban, Nginx günlükleri üzerinden çalışabilir. Ayrıntıları Docker kurulum rehberinde bulabilirsiniz.

İlgili yazılar

Faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz için teşekkürler!

Hâlâ Yardıma mı İhtiyacınız Var?

Yukarıda bulamadığınız her şey için destek ekibimiz her zaman yanınızda.