İşletim sistemini yeniden kurma: hangi sistemi seçmeli, öncesinde neler yapılmalı?
Yeniden kurulum, bozulmuş bir sistemi ya da yanlış seçilmiş bir dağıtımı dakikalar içinde temiz bir kurulumla değiştirir; bedeli, sunucudaki tüm verinin silinmesidir. Bu rehber öncesinde neleri dışarı almanız gerektiğini, 31 şablon arasından nasıl seçim yapacağınızı ve kurulumdan sonraki ilk adımları anlatıyor.
Yeniden kurulum ne yapar?
İşletim Sistemini Yeniden Kur, sunucunuzun diskini seçtiğiniz şablonla değiştirir. Dosyalar, veritabanları, kullanıcılar, yapılandırmalar ve kurulu yazılımlar dahil sunucudaki tüm veri silinir; işlem geri alınamaz. Formda yeni root (Windows'ta Administrator) parolasını belirlersiniz.
Kurulum Linux'ta birkaç dakika, Windows'ta 10 dakikaya kadar sürer. Ağ, parola ve disk gibi ilk açılış ayarları sunucu açıldıktan sonra arka planda tamamlanır; bu yüzden kurulum bittiği anda bağlanamamanız normaldir.
Snapshot'lar sunucuyla aynı depolamada durur; yeniden kurulumdan önce güvenceniz olarak snapshot'a güvenmeyin. Saklamak istediğiniz her şeyin bir kopyası sunucu dışında olmalıdır.
Öncesinde: verileri ve yapılandırmayı sunucu dışına alın
Önce sunucuda bir toplama dizini oluşturup gerekenleri orada arşivleyin, sonra bu dizini kendi bilgisayarınıza ya da başka bir sunucuya çekin. /etc arşivi yeni sistemin üzerine toptan açılmak için değil, eski ayarlara bakıp gerekenleri seçerek taşımak içindir.
mkdir -p /root/tasima && cd /root/tasima
# Veritabanları (MariaDB; eski MySQL sürümlerinde komut mysqldump)
mariadb-dump --single-transaction --routines --triggers --events --all-databases \
| gzip > db-$(date +%F).sql.gz
# PostgreSQL kullanıyorsanız
runuser -u postgres -- pg_dumpall | gzip > pg-$(date +%F).sql.gz
# Yapılandırma, site dosyaları ve zamanlanmış görevler
tar czf etc.tar.gz /etc
tar czf www.tar.gz /var/www
tar czf cron.tar.gz /var/spool/cron
crontab -l > crontab-root.txt
systemctl list-timers --all > timers.txt
cp /root/.ssh/authorized_keys authorized_keys-root.txt
# Elle kurulan paketlerin listesi
apt-mark showmanual > paketler.txt # Ubuntu / Debian
dnf repoquery --userinstalled > paketler.txt # AlmaLinuxListe her sunucu için aynı değildir; uygulamanıza göre /home altındaki kullanıcı dosyalarını, /opt altındaki uygulamaları, Docker volume'lerini ve compose dosyalarını, uygulamaların .env gibi gizli anahtar dosyalarını da ekleyin. Nginx yapılandırması (/etc/nginx), ek disk bağlama satırlarını tutan /etc/fstab ve Let's Encrypt sertifikaları (/etc/letsencrypt) /etc arşivine zaten girer. Farklı bir MariaDB ana sürümüne geçecekseniz tüm sunucuyu kapsayan döküm yerine uygulama veritabanlarını --databases app1 app2 ile ayrı ayrı dökün; sistem veritabanını sürümler arasında taşımak sorun çıkarabilir.
# Kendi bilgisayarınızda (macOS, Linux) ya da yedek sunucusunda çalıştırın
rsync -avz --progress root@203.0.113.10:/root/tasima/ ./tasima/
# rsync yoksa (Windows PowerShell dahil)
scp -r root@203.0.113.10:/root/tasima ./
# Arşivlerin sağlamlığını test edin
gzip -t tasima/*.gz && echo "arşivler sağlam"Gizli anahtar içeren arşivleri yalnız güvendiğiniz bir yere ve mümkünse şifreli olarak taşıyın. Windows sunucuda IIS site dizinlerini, SQL Server veritabanı yedeklerini (.bak) ve uygulama dosyalarını Uzak Masaüstü sürücü paylaşımıyla ya da kendi yedekleme aracınızla dışarı alın.
Lisanslar: cPanel, Plesk ve CloudLinux gibi sunucu lisansları genellikle IP adresine bağlıdır ve yeniden kurulumdan sonra yeniden etkinleştirme ister. Lisans anahtarlarınızı ve hesap bilgilerinizi kurulumdan önce hazır edin; Hostimor'dan aldığınız lisanslar için lisans sayfalarına bakın ya da destek ekibimize danışın.
Hangi işletim sistemini seçmelisiniz?
Panelde 31 şablon bulunur. Yeni bir kurulum için desteği süren bir uzun süreli destek (LTS) sürümü seçin. Aşağıdaki tablo yaygın senaryoları özetler:
| Kullanım | Önerilen şablon | Not |
|---|---|---|
| Genel web sitesi, Docker, PHP ve Node.js uygulamaları | Ubuntu 24.04 veya 26.04 LTS | Geniş paket deposu ve belgelendirme; LTS sürümler 5 yıl standart güvenlik güncellemesi alır. |
| Kararlı ve sade bir taban | Debian 12 veya 13 | Az değişen, öngörülebilir paketler; uzun süre dokunulmayacak servisler için uygun. |
| cPanel/WHM ve RHEL uyumlu yazılımlar | AlmaLinux 9.5 (gerekirse 8.10) | RHEL ile uyumludur (ABI); kurulumdan önce panelin desteklediği sürümü doğrulayın. |
| Paylaşımlı hosting sunucusu | CloudLinux 8.10 veya 9.5 | CloudLinux lisansı gerektirir. |
| RHEL'in sonraki sürümünü önceden denemek | CentOS Stream 9 | Sürekli güncellenen bir geliştirme akışıdır; üretim için AlmaLinux'u tercih edin. |
| .NET, IIS, MSSQL ve Windows uygulamaları | Windows Server 2022 veya 2025 | Kurulum 10 dakikaya kadar sürer; yönetim Uzak Masaüstü ile yapılır. |
| Masaüstü kullanımı, tek kullanıcılı uygulamalar | Windows 11 Pro (gerekirse Windows 10 Pro) | Windows 10'un Microsoft desteği Ekim 2025'te sona erdi. |
| ZFS, pf ve BSD deneyimi | FreeBSD 15.0 | Yalnız BSD'ye hâkimseniz; bu bilgi bankasındaki Linux komutları geçerli değildir. |
| Yetkili güvenlik testleri | Kali Linux 2025.2 | Yalnız izin aldığınız sistemlerde; Kabul Edilebilir Kullanım Politikası geçerlidir. |
CentOS 7, CentOS 8, CentOS Stream 8, Ubuntu 18.04, Ubuntu 20.04 ve Debian 10 şablonlarının ömrü dolmuştur; güvenlik güncellemesi almazlar. Ubuntu 24.10 ve 25.04 gibi ara sürümlerin desteği dokuz ay sürdüğü için onların da desteği sona ermiştir. Bu şablonları yalnız eski bir uygulamanın uyumluluğu için ve geçici olarak kullanın.
Kali Linux sürekli güncellenen bir dağıtımdır; kurulumdan hemen sonra sistemi güncelleyin. FreeBSD'de desteği süren sürümleri FreeBSD'nin güvenlik sayfasından doğrulayın. Linux mu Windows mu kararını henüz vermediyseniz Linux veya Windows sunucu seçimi sayfasına, kontrol paneli kuracaksanız kontrol paneli kurulumu rehberine bakın; panellerin çoğu temiz bir kurulum ister.
Yeniden kurulum adımları
- Verilerinizin sunucu dışında olduğunu ve arşivlerin açılabildiğini doğrulayın.
- Müşteri panelinde sunucu hizmetinizin sayfasında İşletim Sistemini Yeniden Kur aracını açın.
- Şablonu seçin ve yeni parolayı belirleyin. Linux'ta 8–128 karakter; Windows'ta en az 8 karakter ve büyük harf, küçük harf, rakam ve sembolden en az üçü gerekir.
- Uyarıyı okuyun ve işlemi onaylayın.
- İşlem sürerken sayfayı kapatmayın, yenilemeyin ve düğmeye yeniden tıklamayın.
- Panel ilk açılış ayarlarının henüz tamamlanmadığını gösterirse birkaç dakika bekleyin; ağ, parola ve disk ayarları arka planda uygulanıyordur.
İlk açılış işlemlerinin ilerleyişini, bağlanabildiğinizde ya da VNC Konsol'dan sunucu içinden izleyebilirsiniz. Windows'ta aynı günlük C:\Windows\Temp\wisecp-task.log dosyasındadır.
# Linux: panelden tetiklenen ilk açılış işlemlerinin günlüğü
tail -f /var/log/wisecp-task.logKurulumdan sonra: host anahtarı uyarısı ve ilk kontroller
Yeni kurulumla sunucunun SSH ana bilgisayar anahtarları (host key) da yeniden üretilir. Bilgisayarınız eski anahtarı hatırladığı için ilk bağlantıda şu uyarıyı görürsünüz:
@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@
@ WARNING: REMOTE HOST IDENTIFICATION HAS CHANGED! @
@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@
IT IS POSSIBLE THAT SOMEONE IS DOING SOMETHING NASTY!
...
Host key verification failed.Sunucuyu kendiniz yeniden kurduysanız bu uyarı beklenir; eski kaydı silip yeniden bağlanın. Komut Windows PowerShell, macOS ve Linux'ta aynıdır. Yeniden kurulum yapmadıysanız uyarıyı ciddiye alın ve parmak izini VNC Konsol'dan doğrulamadan bağlanmayın.
# Bilgisayarınızdaki eski kaydı silin (Windows PowerShell, macOS, Linux)
ssh-keygen -R 203.0.113.10
# Sunucu adıyla da bağlanıyorsanız
ssh-keygen -R sunucu1.alanadi.com
# İsterseniz yeni parmak izini VNC Konsol'da sunucunun kendisinden okuyun
ssh-keygen -lf /etc/ssh/ssh_host_ed25519_key.pubIP adresinin önceki kurulumla aynı kaldığını varsaymayın; kurulumdan sonra Bağlantı Bilgileri kartındaki IP adresini ve kullanıcı adını kontrol edin, DNS kayıtlarınızı ve lisanslarınızı buna göre doğrulayın. Ardından verileri geri yükleyin. Eski /etc arşivini yeni sistemin üzerine toptan açmayın; farklı sürümlerin yapılandırma dosyaları uyumsuz olabilir. Nginx site tanımları, uygulama yapılandırmaları ve crontab gibi ihtiyacınız olan dosyaları tek tek karşılaştırarak taşıyın:
# Kendi bilgisayarınızdan arşivleri yeni sunucuya geri gönderin
rsync -avz ./tasima/ root@203.0.113.10:/root/tasima/
# Sunucuda: veritabanlarını geri yükleyin (aynı MariaDB ana sürümünde)
cd /root/tasima
gunzip -c db-2026-11-21.sql.gz | mariadb
# Eski /etc arşivinden yalnız gereken dizini çıkarıp karşılaştırın
mkdir -p /root/eski-etc
tar xzf etc.tar.gz -C /root/eski-etc etc/nginx
diff -ru /root/eski-etc/etc/nginx /etc/nginxSon olarak yeni sistemi ilk 30 dakika kontrol listesiyle güvenceye alın: güncelleme, sudo kullanıcısı, SSH anahtarı, güvenlik duvarı ve ilk snapshot. Düzenli yedek için restic ile yedekleme rehberini izleyin.
Sık sorulan sorular
Yeniden kurulumdan sonra IP adresim aynı kalır mı?
Bunu varsaymayın. Kurulum bittikten sonra Bağlantı Bilgileri kartındaki IP adresini kontrol edin; DNS kayıtlarınızı, güvenlik duvarı izinlerinizi ve lisanslarınızı bu adrese göre doğrulayın.
Kurulum sırasında sayfayı yanlışlıkla kapattım. Ne yapmalıyım?
Düğmeye yeniden basmadan önce sayfayı açıp sunucunun durumuna ve Etkinlik Günlüğü'ndeki kayda bakın. Sunucu makul bir sürede açılmıyorsa ya da ilk açılış ayarları tamamlanmıyorsa tarih ve saatle birlikte destek talebi açın.
Yeni parolam konsolda kabul edilmiyor.
İlk açılış ayarları henüz bitmemiş olabilir; birkaç dakika bekleyin. Parolada Türkçe karakter ya da özel sembol varsa konsolun klavye düzeni farkı sorun çıkarabilir; çözüm VNC Konsol rehberinde.
İlgili yazılar
- Yeni VDS veya VPS sunucunuzda ilk 30 dakika: kurulum sonrası kontrol listesi
- Sunucu yedekleme stratejisi: 3-2-1 kuralı, restic ile harici yedek ve veritabanı dökümü
- Anlık görüntü (snapshot) ile riskli değişikliklerden önce geri dönüş noktası alın
- Sunucunuza kontrol paneli kurmak: cPanel, Plesk, DirectAdmin veya panelsiz yönetim
- Otomatik güvenlik güncellemeleri ve çekirdek güncellemesinden sonra yeniden başlatma
Geri bildiriminiz için teşekkürler!