Ana içeriğe geç
İşiniz için güçlü bir dijital temel.

Bilgi Bankası

Hosting, alan adı ve sanal sunucu hizmetlerinizi daha kolay anlamanız için pratik rehberler.

Sunucunuzun ele geçirildiğinden şüpheleniyorsanız: adım adım müdahale

Sunucu Güvenliği 15 görüntülenme Markdown

Sunucunuzda tanımadığınız bir süreç, beklenmedik bir kullanıcı ya da kötüye kullanım bildirimi gördüyseniz bu rehber size saldırıyı sınırlamaktan temiz kuruluma kadar izlemeniz gereken sırayı ve her adımda çalıştıracağınız komutları verir.

Hangi belirtiler ele geçirilmeye işaret eder?

Tek bir belirti her zaman saldırı anlamına gelmez. Ancak aşağıdakilerden birkaçı bir aradaysa sunucuyu ele geçirilmiş kabul edin ve bu rehberdeki sırayı izleyin. Kripto para madencileri çoğu zaman kworker ya da systemd- gibi sistem süreçlerini taklit eden adlar kullanır; web kabukları ise genellikle yükleme klasörlerinde, eval(base64_decode( gibi gizlenmiş kodla durur.

BelirtiOlası nedenKontrol komutu
Sürekli %100 CPU, tanımadığınız süreçKripto para madencisitop -c, ls -l /proc/PID/exe
Sunucudan spam gönderildiği bildirimiEle geçirilmiş web uygulaması ya da e-posta hesabıss -tnp state established, mailq
Bilmediğiniz IP'den başarılı SSH girişiSızdırılmış parola ya da anahtarjournalctl -u ssh | grep Accepted
Yeni kullanıcı ya da UID 0 hesapKalıcı erişim için açılmış hesapawk -F: '$3 == 0' /etc/passwd
Tanımadığınız cron ya da systemd birimiYeniden başlatmada geri gelen zararlı yazılımcrontab -l -u KULLANICI, systemctl list-timers --all
Sitede yönlendirme, yabancı içerikWeb kabuğu (web shell) ya da enjekte edilmiş kodfind /var/www -type f -ctime -3
Temel komutların tutarsız çıktısıKök takımı (rootkit)rpm -Va, debsums -c, cat /etc/ld.so.preload
Panik yapıp silmeyin

Şüpheli dosyaları hemen silmek ya da sunucuyu art arda yeniden başlatmak, saldırganın nasıl girdiğini gösterecek izleri yok eder. Kök nedeni bulamazsanız aynı açık temiz kurulumdan sonra da kullanılır. Sıra her zaman aynıdır: önce sınırlayın, sonra inceleyin, en son temizleyin.

İlk müdahale: sınırlayın, snapshot alın, konsola geçin

1. Saldırıyı sınırlayın

İlk hedef, sunucunun başkalarına zarar vermesini ve saldırganın erişimini sürdürmesini durdurmaktır. Saldırı sürüyorsa (giden spam, yoğun trafik, ağır CPU yükü) iki seçeneğiniz vardır:

  • Ağı daraltmak: Güvenlik duvarında giden trafiği kapatıp gelen bağlantıları yalnız kendi IP adresinize açmak. Sunucu çalışmaya devam ettiği için incelemeyi canlı sistem üzerinde yapabilirsiniz.
  • Sunucuyu durdurmak: Müşteri panelinden Sunucuyu Durdur ile güvenli kapatma yapmak. Root yetkisi almış bir saldırgan güvenlik duvarını da kapatabileceği için en güvenilir sınırlama budur. VMware Tools yanıt vermiyorsa Zorla Kapat kullanılabilir; farklar için güç işlemleri rehberine bakın. Durdurulan sunucuda VNC Konsol açılmaz; incelemek için yeniden başlattığınızda ilk iş ağı kısıtlayın.

SSH bağlantınız kesilebileceği için aşağıdaki komutları VNC Konsol üzerinden çalıştırın. 203.0.113.10 yerine kendi IP adresinizi, SSH portunu değiştirdiyseniz 22 yerine kendi portunuzu yazın.

Bash
# Ubuntu/Debian (UFW): önce kendi IP'nize SSH izni, sonra varsayılanları kapatın
sudo ufw allow from 203.0.113.10 to any port 22 proto tcp
sudo ufw default deny incoming
sudo ufw default deny outgoing
sudo ufw enable
# Herkese açık SSH ve diğer izin kurallarını numarasıyla bulup silin
sudo ufw status numbered
sudo ufw delete 2    # örnek: 2 numaralı kural

# AlmaLinux (firewalld): tüm gelen ve giden trafiği keser
sudo firewall-cmd --panic-on
sudo firewall-cmd --query-panic
# İnceleme bittiğinde
sudo firewall-cmd --panic-off

2. İnceleme öncesi snapshot alın

Mevcut durumu dondurmak için paneldeki Anlık Görüntüler bölümünden bir anlık görüntü (snapshot) oluşturun. Bu kopya iki işe yarar: incelemede bir şeyi bozarsanız geri dönebilirsiniz ve "saldırgan ne yaptı?" sorusunu sonradan yanıtlamak için kanıt olarak elinizde kalır. Snapshot diskin o anki durumunu saklar, belleği (RAM) saklamaz; yalnız bellekte çalışan süreçlerin izlerini canlı sistemde inceleyin. Aynı anda en fazla 2 snapshot tutulabildiği için sınır doluysa eskilerden birini silmeniz gerekir.

Unutmayın: snapshot kötü amaçlı yazılımı, arka kapıları ve değiştirilmiş dosyaları da içerir. Ona geri dönmek sunucuyu temizlemez, yalnız diski ele geçirilmiş hâline geri götürür. Snapshot tam yedek yerine de geçmez; kurtarmak istediğiniz verileri ayrıca sunucu dışına kopyalayın. Ayrıntılar: snapshot rehberi.

3. SSH'ye güvenmiyorsanız VNC Konsol kullanın

Saldırgan SSH yapılandırmasını değiştirmiş, oturumları izliyor ya da kendi anahtarıyla bağlı olabilir. Bu durumda panelden VNC Konsol ile bağlanın. Konsol tarayıcıdan, panel üzerinden aktarılır ve sunucunun ağ ayarlarından bağımsızdır; güvenlik duvarında tüm trafiği kesmiş olsanız da çalışır. Konsol yalnız sunucu çalışırken açılır (bkz. VNC Konsol rehberi).

İzleri inceleyin

Aşağıdaki komutlar yalnız bilgi toplar, sistemi değiştirmez. Root yetkisi almış bir saldırganın ps, ls gibi araçları değiştirmiş olabileceğini de aklınızda tutun: temiz görünen bir çıktı kesin kanıt değildir. Tüm oturumu bir dosyaya kaydederseniz bulgularınızı sonradan kendi bilgisayarınıza alabilirsiniz.

Bash
# Komutları ve çıktıları dosyaya kaydedin (bitirince: exit)
script -a /root/inceleme-$(date +%F).log

Oturumlar ve girişler

Bash
# Son başarılı girişler ve şu an bağlı olanlar
last -n 30
who
# Başarısız girişler (Debian 13 gibi yeni sürümlerde lastb bulunmayabilir)
sudo lastb -n 30
# SSH günlükleri (AlmaLinux'ta birim adı sshd'dir)
sudo journalctl -u ssh --since "7 days ago" | grep -E "Accepted|Failed|Invalid"

Accepted satırlarında tanımadığınız bir IP adresi görüyorsanız giriş yolu büyük olasılıkla bir parola ya da anahtardır.

Süreçler ve ağ bağlantıları

Bash
# Süreç ağacı ve en çok CPU kullananlar
ps auxf
top -c
# Dinleyen portlar ve onları açan süreçler
sudo ss -tulpn
# Kurulu bağlantılar: madenci havuzları, dışarıya 25 numaralı porttan SMTP trafiği
sudo ss -tnp state established
# Diskten silinmiş ama hâlâ çalışan programlar (madencilerde sık görülür)
sudo ls -l /proc/*/exe 2>/dev/null | grep deleted
# Şüpheli bir sürecin dosya yolu ve komut satırı
sudo ls -l /proc/PID/exe
sudo cat /proc/PID/cmdline | tr '\0' ' '; echo

vmtoolsd süreci VMware Tools'tur (open-vm-tools). Panelin güvenli kapatma, parola sıfırlama gibi işlemleri bu servise dayanır; zararlı sanıp durdurmayın ya da kaldırmayın. /var/log/wisecp-task.log dosyası da panel işlemlerinin sunucu içi günlüğüdür.

Kalıcılık: cron, systemd, kullanıcılar ve anahtarlar

Bash
# Her kullanıcının crontab'ı ve sistem cron dizinleri
for u in $(cut -d: -f1 /etc/passwd); do sudo crontab -l -u "$u" 2>/dev/null | sed "s/^/$u: /"; done
ls -la /etc/cron.d /etc/cron.hourly /etc/cron.daily /etc/cron.weekly /etc/cron.monthly
cat /etc/crontab
# Zamanlayıcılar, etkin servisler, yakın zamanda eklenen birim dosyaları
systemctl list-timers --all
systemctl list-unit-files --state=enabled
ls -lt /etc/systemd/system | head -20
# UID'si 0 olan hesaplar, giriş kabuğu olan kullanıcılar, sudo yetkileri
awk -F: '$3 == 0 {print $1}' /etc/passwd
grep -vE 'nologin|false$' /etc/passwd
sudo cat /etc/sudoers; sudo ls -la /etc/sudoers.d
# Yetkili SSH anahtarları (satır numaralarıyla) ve sshd'nin hangi anahtar dosyasını okuduğu
sudo find / -xdev -name 'authorized_keys*' -ls
sudo cat -n /root/.ssh/authorized_keys
sudo sshd -T | grep -i authorizedkeysfile
# Normalde bulunmaması gereken preload dosyası
cat /etc/ld.so.preload

Panelin SSH Anahtarları aracıyla eklenen anahtarlar, giriş kullanıcısının (Linux şablonlarında root) ~/.ssh/authorized_keys dosyasında # BEGIN WISECP ve # END WISECP satırları arasında durur. Bu işaretlerin dışındaki satırlar sunucu içinden eklenmiştir ve panel listesinde görünmez; saldırganın anahtarı çoğu zaman buradadır. Tanımadığınız anahtarları her iki bölümde de arayın.

Web dosyaları ve paket bütünlüğü

Bash
# Son 3 günde değişen web dosyaları ve yükleme klasöründeki PHP dosyaları
sudo find /var/www -type f -mtime -3 -ls
sudo find /var/www -type f -ctime -3 -ls
sudo find /var/www -path '*uploads*' -name '*.php'
sudo grep -rlE 'eval\(base64_decode|gzinflate\(base64_decode' /var/www
# AlmaLinux: paket dosyalarının bütünlüğü (5 = içerik değişmiş, c = yapılandırma dosyası)
sudo rpm -Va | grep -v ' c '
# Debian/Ubuntu: değişmiş paket dosyaları
sudo apt install debsums
sudo debsums -c

Saldırganlar touch ile dosya tarihini (mtime) geriye alabilir; -ctime ise dosyanın meta verisinin en son ne zaman değiştiğini gösterir ve kolayca taklit edilemez. Giden trafiği kapattıysanız debsums kurulamaz; bu kontrolü atlayabilirsiniz, öneri zaten temiz kurulumdur.

Kimlik bilgilerini değiştirin

Saldırganın sunucuda görebildiği her parolanın ve anahtarın ele geçtiğini varsayın. Değişiklikleri temiz olduğundan emin olduğunuz bir bilgisayardan yapın. Sunucunun dışındaki hizmetlere ait anahtarları beklemeden iptal edin; sunucu içindeki parolaları ise temiz kurulumdan sonra yeniden belirleyin.

  • root / Administrator: Panelde Root Parolasını Sıfırla aracını kullanın. Panel sunucuya kayıtlı parolayla girer; sıfırlama "Kayıtlı parola ile sunucuya giriş yapılamadı" hatası veriyorsa ve parolayı siz değiştirmediyseniz, parola saldırgan tarafından değiştirilmiş olabilir. Bunu da bir belirti sayın.
  • SSH anahtarları: Kendi bilgisayarınızda yeni bir anahtar çifti üretin; eskilerini paneldeki SSH Anahtarları listesinden kaldırın; # BEGIN WISECP bölümünün dışındaki anahtarları ise authorized_keys dosyasını düzenleyerek silin. Sunucuda duran özel anahtarlar (ör. Git deposu dağıtım anahtarları) varsa ilgili hizmette iptal edin.
  • Veritabanı ve uygulama: MariaDB/MySQL kullanıcı parolaları, CMS yönetici hesapları, .env ve wp-config.php gibi dosyalardaki gizli değerler.
  • API anahtarları ve erişim belirteçleri: Ödeme altyapısı, e-posta gönderim servisi, bulut depolama ve DNS sağlayıcısı anahtarları.
  • Paneller: cPanel ya da Plesk gibi kontrol paneli parolaları ve müşteri paneli parolanız.

Temiz kurulum ve kök nedeni kapatma

Önerilen kurtarma: yeniden kurun, yalnız veriyi geri yükleyin

Ele geçirilmiş bir sistem "temizlendi" denerek güvenilir hâle gelmez. Saldırganın bıraktığı tek bir arka kapıyı kaçırmanız yeterlidir; çekirdek düzeyindeki kök takımları ise yukarıdaki komutlardan bile gizlenebilir. Önerilen yol şudur:

  1. Kurtarmanız gereken veriyi (veritabanı dökümleri, kullanıcı yüklemeleri, yapılandırma notları) sunucu dışına kopyalayın. Bunları güvenilir kabul etmeyin; geri yüklemeden önce inceleyeceksiniz.
  2. Panelden İşletim Sistemini Yeniden Kur ile güncel bir LTS şablonu kurun. Bu işlem diskteki tüm veriyi siler; formda yeni ve güçlü bir root parolası belirleyin (bkz. yeniden kurma rehberi).
  3. Yeni sistemi yayına almadan önce sıkılaştırın: ilk 30 dakika kontrol listesi, SSH anahtarıyla giriş, güvenlik duvarı, Fail2ban ve otomatik güvenlik güncellemeleri.
  4. Uygulama kodunu sürüm denetiminden ya da resmî kaynağından yeniden kurun; eski sunucudaki PHP dosyalarını toplu kopyalamayın. Yalnız veriyi, ele geçirilme tarihinden önceki temiz bir yedekten geri yükleyin ve veritabanında tanımadığınız yönetici hesaplarını kontrol edin. Yedek planı için yedekleme stratejisi rehberine bakın.

Kök nedeni kapatın

İncelemede bulduğunuz giriş yolunu yeni sistemde kapatmadan yayına çıkmayın. En sık görülen nedenler:

  • Güncellenmemiş CMS, eklenti ya da tema; desteği bitmiş PHP sürümleri.
  • Zayıf ya da başka yerlerde de kullanılan bir parolayla açık bırakılmış root SSH girişi.
  • İnternete kimlik doğrulamasız açılmış servisler: Redis (6379), Docker API (2375), Elasticsearch (9200), MongoDB (27017). Docker'ın yayımladığı portların UFW kurallarını atlayabildiğini de unutmayın (bkz. Docker rehberi).
  • Sızdırılmış bir SSH anahtarı ya da Git deposuna yanlışlıkla eklenmiş bir .env dosyası.

Bildirim ve yasal yükümlülükler

Sunucunuzla ilgili bir kötüye kullanım bildirimi aldıysanız ilgili destek talebine yanıt verin; aldığınız önlemleri ve sunucunun şu anki durumunu (durduruldu, ağ kısıtlandı, yeniden kuruldu) aynı talepte paylaşın. Sunucu kullanımına ilişkin kurallar Kabul Edilebilir Kullanım Politikası'nda yer alır. Destek mesajlarında parola, kart bilgisi ya da tek kullanımlık kod paylaşmayın.

Kişisel veri ihlali şüphesi

Sunucuda müşteri, çalışan ya da üye bilgisi gibi kişisel veriler bulunuyorsa ve bunlara yetkisiz erişilmiş olabileceğini düşünüyorsanız, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamındaki bildirim yükümlülüklerinizi hukuk danışmanınızla değerlendirin. Kişisel Verileri Koruma Kurulu kararına göre bildirimin, ihlalin öğrenilmesinden itibaren 72 saat içinde yapılması beklenir; bu süre inceleme bitmeden dolabilir. Güncel bilgi için kvkk.gov.tr adresine bakın.

Windows sunucular için kısa not

Windows'ta da sıra aynıdır: sınırlayın, snapshot alın, inceleyin, temiz kurun. Olay Görüntüleyicisi'nde (Event Viewer) Güvenlik günlüğünü açın: 4624 başarılı oturum açma (oturum türü 10 uzak masaüstüdür), 4625 başarısız oturum açma, 4720 yeni kullanıcı hesabı, 4732 yerel bir güvenlik grubuna (ör. Administrators) üye eklenmesi anlamına gelir. Yeni yerel kullanıcıları ve zamanlanmış görevleri PowerShell ile listeleyin. RDP'yi sıkılaştırmak için RDP güvenliği rehberine bakın.

PowerShell
# Son 50 başarısız oturum açma
Get-WinEvent -FilterHashtable @{LogName='Security'; Id=4625} -MaxEvents 50 | Format-List TimeCreated, Message
# Yerel kullanıcılar ve Administrators grubunun üyeleri (SID ile, dil bağımsız)
Get-LocalUser | Format-Table Name, Enabled, LastLogon
Get-LocalGroupMember -SID S-1-5-32-544
# Microsoft dışındaki zamanlanmış görevler
Get-ScheduledTask | Where-Object TaskPath -notlike '\Microsoft\*' | Format-Table TaskName, TaskPath, State

Sık sorulan sorular

Zararlı süreci öldürüp dosyasını silmek yeterli değil mi?

Çoğu zaman değil. Madenciler genellikle cron, systemd ya da authorized_keys üzerinden kalıcılık kurar ve dakikalar içinde geri gelir. Giriş yolunu kapatmadıysanız saldırgan da yeniden girer. Süreci durdurmak geçici bir rahatlama sağlar; kalıcı çözüm temiz kurulumdur.

Hostimor sunucumu benim yerime temizler mi?

Sunucular yönetimsiz hizmettir; işletim sistemi ve uygulama yönetimi, dolayısıyla sunucu içindeki inceleme ve temizlik de size aittir (Hizmet Kapsamı ve Destek Koşulları). VNC Konsol, Anlık Görüntüler ve İşletim Sistemini Yeniden Kur gibi panel araçları bu süreci kendiniz yürütebilmeniz için vardır. Panel araçlarıyla ilgili bir sorun yaşarsanız destek talebi açabilirsiniz; talebe eklenecek bilgiler için destek talebi rehberine bakın.

İlgili yazılar

Faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz için teşekkürler!

Hâlâ Yardıma mı İhtiyacınız Var?

Yukarıda bulamadığınız her şey için destek ekibimiz her zaman yanınızda.